Joomla veya benzeri CMS sistemlerle tanışan kullanıcıların hemen başında değil de kurulum ve kullanım aşamasında tanıştıkları kelimelerdir, chmod, permission, dosya klasör izinleri... Peki bu kelimeler nedir?, ne değildir? diye soracak olursak o zaman bu yazımızla bu kelimeleri ve arkasında yatan işlevlerinin neler olduğuna hep beraber bir bakalım.

Chmod kelimesi aslında bir işlevin kısaltılmış halidir ve genellikle bu terim linux hostlarla beraber anılır ve açılımı da "Change Mode" buna mod değişimi, durum değişimi de diyebiliriz. Bu değişiklik sunucu üzerindeki dosyalarımıza ve klasörlerimize erişim haklarını düzenlemektebizlere yardımcı olmaktadır. bir dosya ve klasöre erişim genel olarak üç ana unsurdan müteşekkildir, bunlar;

• Write - Yazma (w)
• Read - Okuma (r)
• Execute - Uygulama (x)

Yazma izni, ilgili dosya ve klasöre erişimde kullanıcıya bu dosya veya klasöre yazma, değiştirme vb.. hakları verir.

Okuma İzni, yine kullanıcıya bu dosyadan veya klasörden okuma hakkını verir

Çalıştırma izni, ilgili dosyanın yine ilgili kullanıcı tarafından çalıştırılması/gösterilmesi iznini düzenler.

Buraya kadar anlattığımız bu izin tiplerine ek olarak bu izinlerden yararlanacak olan kullanıcı grupları vardır ki bu gruplar da genel olarak şöyledirler;

• Owner - Dosya Sahibi (u)
• Group - Kullanıcı Grubu (g)
• Other - Diğer Kullanıcılar (o)

Yine bu kullanıcı gruplarına ek olarak 0'dan 7'ye olmak üzere sayılarımız ve bu sayılara göre ilgili dosya ve klasörlerimizde kullandığımız kullanıcı izinleri vardır. İzinler ayarlanırken hemen yukarıdaki gruba göre dizilirler ve dolayısıyla üç basamaktan oluşurlar. Yine bu üç basamak yukarıdaki sıraya göre dizilirler.

Örneğin 777 rakamı bize aslında şu değeri vermektedir 7(owner)7(group)7(other) şimdi isterseniz bu rakamsal değerlerin anlamlarının neler olduğuna bakarak bu örneklendirmedeki uygulamayı ve amacınıda rahatça kavraya bilelim.

• 0 - Tümünü reddeder.
• 1 - Direk dosya adreslerini bilmeksizin aslında erişimi kapatmakta kullanılır ve uygulama işlemini kabul etme anlamına gelir
• 2 - Yanlızca yazma işlemini kabul etmek anlamındadır.
• 3 - Hem uygulama, hem de yazma işlemini kabul eder.
• 4 - Sadece okuma işlemini kabul etmek için
• 5 - Okuma ve uygulama işlemini aynı anda kabul etmek için
• 6 - Okuma ve yazma işlemini aynı anda kabul etmek için.
• 7 - Ve en sona sakladığımız sihirli rakam, bu rakam ise tümerişim haklarını kullanıcılara tanımakta kullanılan değerdir. 

Şimdi bu son paragraf ile beraber bir üzerindeki paragraf olan grup izinlerini birleştirdiğimizde konu çok daha iyi anlaşılacaktır. Örnek olarak bir dosya ve klasöre 777 değeri verildiğinde bu tam erişim hakkı olup gerek dosya sahibinin, gerek kullanıcı grubunun ve gerekse de diğer gruba okuma, yazma, çalıştırma hakkının verildiği anlamına gelir ki aslında bu güvenlik üzerine yazdığımız makalemizde anlattığımız şekle ters olabilecek bir uygulama şeklidir. Hatta burada kafalarımızda karışabilir, şöyle ki, Joomla içerik yönetim sisteminin sunucuya kurulabilmesi hatta çalışabilmesi için gerekli olan ve bazı dosyaların yazılabilir olması gerekir. İşte bu anda biraz kafa karışıklığı yaşanabilir, çünkü güvenlikle ilgili makalemizde Joomlanın dosyalarının tümünün 644 ve klasörlerinin de değerinin 755 olması gerektiğini tavsiye ediyorduk. Oysa ki şimdide bazı dosyaların yazılabilir yani 777 olmasının gerektiğini belirtiyoruz. Bu birbirine tezat bir durum değil mi diye düşünen kullanıcılar olacaktır.

Bu ise doğru ve yerinde bir soru olacaktır, işte bu noktada Joomla uyumlu hosting cümlesini çokça duymaya başlarsınız, nedir bu joomla uyumlu hosting.

Aslında tüm php ve mysql destekli sunuculara (Joomla 1.5 ile buna en az php4 eklenmiştir) joomlanızı kurabilirsiniz ve bu özellikleri taşıyan sunucularda joomla içerik yönetim sistemi kurulup çalışabilir ancak işlev ve kullanım rahatlığı açısından tavsiye olunan bazı özellikler vardır ki bu özelliklerin başında Linux tabanlı sunucularda Cpanel hosting paneli kullanan sunucular gelir. Bu noktada makalemizle bu konuyu özdeşleştirecek olursak, bu önerilen sunucu üzerinde Joomla kurulum dosyalarını değeri 644 klasörleri de standart olarak 755 tir ve yazılabilirlik sorunu olmaksızın rahatlıkla bu tip sunucularda çalışılabilir. (sunucu ayarlarında bir sorun yoksa veya gerekli düzenlemeler sunucuda doğru yapılmışsa bu genellikle böyledir) Ancak aynı sözü windows tabanlı ve plesk panelli bir sunucu için söyleyemeyiz, çünkü bu tip sunucularda (en azından çoğunda) bir dosya yazılabilir olması için (site sahibi, host sahibi içinde geçerli) mutlak suretle bu izinlerin 777 olarak ayarlanması demektir ki bu ise güvenlik makalesinde belirtiğimiz uygulamamıza ters bir durum arzediyor.

Bu nedenle joomla vb... sistemlerle tanışan kullanıcılar ücretli bir host almak istediklerinde bu özellikleri göz önünde bulundururak bu satın alma işlemini gerçekleştirecekler.

Konumuzun fazla dışına çıkmadan yine izinler konumuza dönecek olursak, bu izinleri düzenlemek için gereksinim duyduğumuzda yapmamız gereken sunucu panelimizdeki dosya yöneticisi kullanmaktır. Genellikle yeni jenerasyon panellerde türkçe desteği olduğundan bu işlemi dosya yöneticisinden izinler kelimesini aramak suretiyle düzenleyebiliriz. Ya da en basit yol olan bir ftp programı vasıtasıylabu tip ayarlamaları daha hızlı ve basit bir şekilde yapabiliriz. Genelde bu fonksiyona erişim tüm ftpprogramlarında aynı olup, izinlerini değiştireceğimiz dosya veya klasöre sağ tıklayarak özellikler kısmından yada CHMOD yazısına tıklayarak yukarıda önerilen şekillerde ve işlevinize uygun şekilde bu izinleri rahatlıkla ayarlayabilirsiniz. Aşağıdaki resimlerde bu ayarlamayı CuteFTP ile yapıldığı haliyle görebilirsiniz.